INTER-MARKET MACROECONOMICS

Lãi suất Libor là gì? Tổng quan về lãi suất Libor.

Định nghĩa và tầm quan trọng của Lãi suất LIBOR: Link bài viết.

LIBID và LIBOR

LIBID là London Interbank Bid Rate – còn  LIBOR là London Interbank Offered Rate

LIBOR là một loại lãi suất tham khảo quan trọng của châu Âu nhưng có tầm ảnh hưởng rất rộng ra nhiều châu lục khác. Tuy không nhất thiết, LIBOR thường được viết hoa đầy đủ vì nó là từ viết tắt của London Interbank Offered Rate.

“LIBOR is the basic short-term rate of interest in the Eurodollar market and the rate to which many Eurodollar loans and deposits are tied.”

Đây là một loại lãi suất cho vay ngắn hạn bằng đô-la Mỹ được ký thác và lưu hành tại các ngân hàng châu Âu. Về thực chất, LIBOR là một loại lãi suất liên ngân hàng: “The rate at which banks offer to lend money to other banks.”

Đó là một lãi suất trung bình dựa trên các lãi suất được chào bởi 5 ngân hàng hàng đầu tại Luân Đôn, và dĩ nhiên là cho các khoản vay bằng đô-la Mỹ. Sở dĩ được gọi là Eurodollar vì tài sản đó (đô-la Mỹ) đang nằm ở châu Âu.

Như ta biết, từ lâu Luân Đôn là một trung tâm tài chính lớn của châu Âu và thế giới, vì thế mà lãi suất LIBOR tác động không riêng gì tại Luân Đôn mà là cả châu Âu và nhiều nước khác khắp các châu lục. Tại Việt Nam loại lãi suất này cũng được dùng để tham khảo phổ biến. Đây là loại lãi suất có cơ chế tựa như lãi suất cơ bản (prime rate) của Mỹ và các nước có hệ thống tài chính tương tự dùng trong giao dịch nội tệ của họ.

Lãi suất LIBOR được nhắc đến nhiều là do nó được chào để cho vay (gọi là offered rate).

Thật ra muốn có tiền cho vay như vậy hệ thống liên ngân hàng Luân Đôn còn có hoạt động tạo nguồn đối ứng, tức hoạt động vay (huy động) của các ngân hàng. Lãi suất đầu vào (đầu vay) đó gọi là LIBID, là thuật ngữ viết tắt của London Interbank Bid Rate. “LIBID is the rate at which banks are prepared to borrow Eurodollars from other banks.” Có thể hiểu “bid rate” trong LIBID là lãi suất huy động.

Thỉnh thoảng ta cũng nghe nói tới lãi suất SIBOR, là một cơ chế tương tự như LIBOR tại Singapore. Và biết đâu mai này sẽ có cả VIBOR của Việt Nam. Tuy nhiên, nói vậy chứ không đơn giản để tạo dựng nên tên tuổi, đồng thời, có một lưu ý quan trọng xin được nhắc lại là, cơ chế lãi suất LIBID và LIBOR được dành cho nhu cầu đô-la Mỹ chứ không phải cho một “local currency” nào.

(*) Chuyên gia tài chính-chứng khoán, tác giả sách “Tài chính chứng khoán qua nhịp cầu Anh-Việt” do NXB Trẻ, Thời báo Kinh tế Sài Gòn và Trung tâm kinh tế châu Á-Thái Bình dương hợp tác xuất bản.

Hàng chục ngân hàng dính líu cùng hàng tỷ USD án phạt, vụ bê bối Libor chưa có dấu hiệu ngừng lại khi các cơ quan tiếp tục mở rộng điều tra.

Libor, hay còn gọi là lãi suất liên ngân hàng Anh, là lãi suất mà tại đó các ngân hàng có thể vay mượn tiền, ở mức có thể tính toán được, từ các ngân hàng khác trên thị trường liên ngân hàng London. Libor được cố định hàng ngày bởi Hiệp hội Ngân hàng Anh và thông báo qua Thomson Reuters.

Hiệp hội ngân hàng Anh sẽ thống kê qua các ngân hàng được chọn (khoảng 18 ngân hàng), đại diện cho toàn thị trường. Lãi suất vay liên ngân hàng do các ngân hàng này công bố sẽ được sử dụng làm căn cứ tính lãi suất bình quân Libor (loại bỏ 1/4 lãi suất cao nhất và thấp nhất thống kê được).

Libor, do đó, được tính định kỳ hàng ngày vào lúc 11h (GMT). Vì tính từng ngày nên lãi suất giữa các NH có thể dao động xung quanh mức Libor công bố. Tuy nhiên, Libor cung cấp một công cụ giúp ước lượng mức lãi suất thực tế sử dụng giữa các ngân hàng. Phép ước tính này sẽ chính xác với kỳ hạn ngắn hơn là kỳ hạn dài”.

Lãi suất khởi điểm Libor là lãi suất mà các ngân hàng hàng đầu của Anh phải trả khi vay mượn nhau theo 10 loại tiền tệ và 15 kỳ hạn, ngắn nhất là qua đêm, dài nhất là 12 tháng. Libor cũng được dùng để xác định lãi suất của các hợp đồng trị giá hàng ngàn tỷ USD trên toàn thế giới liên quan đến hàng trăm triệu người. Thế nhưng tại Anh, do thiếu các điều luật truy tố liên quan đến hành vi gian lận lãi suất nên đã gây ra không ít bối rối cho các cơ quan chức năng.

Khi một khách hàng gửi tiết kiệm trong các quỹ, hay thông qua trái phiếu ngắn hạn, các dạng tài sản thế chấp hoặc vay nợ doanh nghiệp, thì lãi suất nhận hoặc được trả thường dựa trực tiếp hoặc gián tiếp trên Libor. Lãi suất này là tham chiếu cho gần một nửa khế ước cầm cố có lãi suất điều chỉnh, hơn 70% thị trường kỳ hạn (thị trường tương lai) tại Mỹ và cho phần lớn thị trường tín dụng chéo, nơi các doanh nghiệp chấp nhận rủi ro từ những thay đổi của lãi suất.

Libor khác biệt so với các chuẩn điểm lãi suất vay theo đồng USD hay liên ngân hàng châu Âu (Euribor) đưa ra. Cả hai đều được tính toán dựa trên câu trả lời của các ngân hàng. Đối với Libor, nhà băng sẽ được hỏi họ cho rằng lãi suất đi vay của mình là bao nhiêu, trong khi với Euribor, ngân hàng phải trả lời câu hỏi theo họ lãi suất nào có thể cho các đơn vị cùng ngành khác vay được.

Từ đây người ta thấy được sự mất công bằng trong việc xác định hai loại lãi suất này và rất dễ bị thao túng. Một bên đứng ở góc độ người đi vay sẽ muốn có lãi suất thấp và một bên là mong muốn được cho vay với lãi suất cao.

Libor là chỉ số lãi suất chính và quan trọng nhất của thế giới với khoảng 10 nghìn tỷ USD các khoản vay gồm: thẻ tín dụng, vay nợ mua ô tô, nợ sinh viên, khế ước cầm cố có lãi suất điều chỉnh và khoản 350 nghìn tỷ USD chứng khoán phái sinh được điều chỉnh theo lãi suất Libor như hợp đồng tương lai.

Nếu lãi suất Libor tăng lên, các khoản tiền trả lãi hàng tháng của người vay sẽ tăng lên theo. Ngược lại, nếu lãi suất Libor giảm xuống thì người vay sẽ cảmv thấy ui vẻ hơn khi họ phải trả lãi ít hơn. Tuy nhiên, khi Libor hạ thì các quỹ tương hỗ và quỹ lương hưu với các khoản đầu tư vào các tài sản dựa trên lãi suất Libor sẽ bị thiệt thòi khi mà họ sẽ nhận được ít hơn.

Hiện nay, có nhiều ý kiến cho rằng nên thay thế Libor bằng một công cụ khác chính xác hơn và được quản lý chặt chẽ hơn vì hiện tại Libor chỉ do khu vực tư nhân lập ra và không bị sự quản thúc của chính phủ. Trước hết cần phải nắm rõ bản chất của loại lãi suất này.

Hãy đặt một câu hỏi thẳng thắn: Vụ bê bối lãi suất Libor (London Interbank Offered Rate) có thực sự là vấn đề quan trọng?

Thực tế là một câu chuyện mở về lãi suất Libor và sự thao túng của nó nhắc tới những vẫn đề to tát như thao túng trên thị trường toàn cầu và vấn đề đạo đức của các tổ chức lớn. Nó ảnh hưởng tới tất cả mọi người và mọi việc – từ các công ty lớn tới các chính phủ, hộ gia đình và học sinh. Nó là vấn đề với chính chúng ta.

Libor là một loại lãi suất – thực ra là một loạt các lãi suất – nhằm đánh giá chi phí mà các ngân hàng lớn toàn cầu phải bỏ ra để vay tiền lẫn nhau trên thị trường liên ngân hàng. Theo thời gian, Libor đã trở thành cơ sở cho các khoản vay lãi suất thay đổi, tín dụng và các công cụ tài chính trị giá hàng nghìn tỷ đô la trên khắp thế giới.

Khoảng 10 nghìn tỷ USD các khoản vay bao gồm lãi suất thẻ tín dụng, vay mua xe, các khoản vay cho sinh viên và thế chấp cũng như khoảng 350 nghìn tỷ USD hoạt động phái sinh đang được gắn chặt với Libor. Hầu hết các khách hàng trả Libor, cộng với một lãi suất bổ sung để phản ánh rủi ro của họ. Nhưng tất cả các lãi suất đó tăng giảm cùng với những thay đổi từ Libor.

Lãi suất Libor hàng ngày được quyết định bởi một kết quả khảo sát của các ngân hàng, theo dõi các lãi suất của họ. Khoảng 6 tới 18 ngân hàng lớn được yêu cầu cho biết lãi suất mà học phải trả để vay tiền trong một khoảng thời gian xác định và bằng một đồng tiền cụ thể. Câu trả lời sẽ được Thomson Reuters thu thập, sau đó loại bỏ một số phần trăm xác định của các con số cao nhất và thấp nhất trước khi tính toán mức trung bình và đưa ra lãi suất Libor.

Vấn đề là có ít nhất một vài ngân hàng lớn cung cấp thông tin có thể gian lận trong quá trình này. Barclays đã thừa nhận gian lận và phải nộp một khoản tiền phạt lớn. Ngân hàng này cũng cho nhà chức trách biết rằng họ không hành động một mình. Các ngân hàng khác cũng đang được giới chức kiểm tra, danh tính cụ thể không được cung cấp.

Vụ kiện ở New York cáo buộc các ngân hàng thao túng lãi suất Libor trong khủng hoảng tài chính và trước đó. Các lãi suất trước đó có thể ở mức cao hơn, nhưng bị cáo buộc tác động để thấp xuống trong thời gian khủng hoảng.

Lãi suất Libor thấp đã giúp tình hình tài chính của các ngân hàng có vẻ ổn định hơn sự thật trong suốt thời kỳ khủng hoảng. Lãi suất cao hơn có thể đã mang lại lợi nhuận cho các danh mục ngân hàng đầu tư. Trong kịch bản nào, các ngân hàng cũng bị cáo buộc đã hành động vì lợi ích của riêng họ và tạo ra thiệt hại tài sản thế chấp trên quy mô toàn cầu.

Vấn đề mờ mịt là ai thực sự chịu thiệt hại và thiệt hại là bao nhiêu? Sau khi dành chỉ một ít thời gian xem xét những tác động cục bộ tới các cơ quan nhà nước, các trường đại học và các hãng đầu tư, có thể thể chắc chắn rằng không thể trả lời được câu hỏi này.

Trước hết, không ai có thể nói lãi suất thực trong thời kỳ khủng hoảng phải là bao nhiêu, đã bị thao túng tới mức nào và khi nào. Những thay đổi nhỏ theo thời gian sẽ không tạo ra thiệt hại lớn cho cá nhân.

Ngoài ra, việc thao túng lãi suất Libor cũng tạo ra cả kẻ thắng và người thua. Các cơ quan chính phủ tham gia vào hoạt động này nhằm hạn chế rủi ro với trái phiếu của mình có thể chịu thiệt hại nếu các lãi suất bị hạ xuống thấp. Nhưng cùng lúc đó các hộ gia đình với các khoản vay thế chấp lãi suất điều chỉnh có thể được thanh toán các khoản vay với mức thấp hơn.

Tất cả những điều này này không thích hợp trong bức tranh lớn. Sức mạnh của Libor – và chi phí của việc làm sai khác nó – tồn tại ở sự hiện diện khắp nơi của lãi suất này. Nó tác động tới gần như mọi công ty lớn, và ít nhất là gián tiếp tới mọi người. Libor nằm trong quần áo chúng ta mặc và thực phẩm chúng ta ăn. Sự hiện diện của nó được cảm nhận ở khắp mọi nơi.

Điều đó khiến cho việc thao túng lãi suất Libor trở thành bê bối lớn như vậy và tại sao nó lại quan trọng đến thế. Thao túng thứ gì đó cực kỳ quan trọng với cuộc sống thường ngày là tin tức tồi tệ hơn về các tổ chức tài chính hàng đầu thế giới.

Một tiêu chuẩn để cả thế giới dựa vào nhằm đưa ra quyết định về tiền bạc có thể bị thao túng bởi một tập đoàn nhỏ chỉ vì mục đích của riêng họ. Khi bê bối lần này qua đi, tác động của nó sẽ vẫn còn lại.

Nguồn: Vfpress/Vnexpress và tổng hợp từ nhiều nguồn khác.

—————————————————————-
Các bài viết phân tích chi tiết và tín hiệu giao dịch được update dành riêng cho khách hàng và học viên tại đây:
– Dịch vụ tư vấn phân tích: https://goo.gl/pHMMEb
– Khóa học online: https://goo.gl/3aEqyv
– Các bài phân tích cũ theo phương pháp phân tích liên thị trường:https://goo.gl/FaeoYK

Ngọc Hải M.Pearlie
My Profiles

Ngọc Hải M.Pearlie

Tôi là một Trader kiêm Financial Analytics độc lập. Tôi thích được chia sẻ những tư duy và kỹ năng phân tích của mình tới với tất cả mọi người. Đến với thị trường tài chính với tất cả những đam mê và tâm huyết. Không chỉ kiếm tiền cho bản thân mà còn giúp đỡ người khác giao dịch có lợi nhuận là mục đích của Blog này. Các bạn cảm thấy bài viết có giá trị đừng quên like, share và để lại nhận xét của mình tới với cộng đồng Trader Việt nhé! Thân ái!
Ngọc Hải M.Pearlie
My Profiles
Ngọc Hải M.Pearlie

Tôi là một Trader kiêm Financial Analytics độc lập. Tôi thích được chia sẻ những tư duy và kỹ năng phân tích của mình tới với tất cả mọi người. Đến với thị trường tài chính với tất cả những đam mê và tâm huyết. Không chỉ kiếm tiền cho bản thân mà còn giúp đỡ người khác giao dịch có lợi nhuận là mục đích của Blog này. Các bạn cảm thấy bài viết có giá trị đừng quên like, share và để lại nhận xét của mình tới với cộng đồng Trader Việt nhé! Thân ái!

http://intermarketanalysisblog.com