EXPERIENCE TRADING PSYCHOLOGY

14 điều khiến bạn trở thành nhà đầu tư tồi – Hãy đọc bài này để tránh mắc phải những điều trên!

Đầu tư không nên quá cứng nhắc. Nếu bạn luôn cho những điều mình nghĩ là đúng hoặc làm theo một khuôn mẫu nhất định nào đó, bạn có thể đưa ra những quyết định đáng hối tiếc.

Dưới đây là 14 thiên lệch có thể biến bạn trở thành một nhà đầu tư tồi.

1. Thiên lệch xác nhận ( confirmation bias)Đây là lỗi xảy ra khi bạn cho rằng một điều gì đó là đúng, bạn sẽ chỉ chăm chăm đi tìm những bằng chứng để ủng hộ cho giả thuyết hoặc suy nghĩ đó.Ví dụ: Nếu bạn bắt đầu với giả thuyết rằng lạm phát phi mã sắp xảy ra, bạn sẽ có xu hướng đọc thật nhiều tài liệu của những người cùng chung quan điểm để chứng minh quan điểm của mình là đúng thay vì tham khảo thêm những thông tin trái chiều.Berkshire Hathaway (NYSE: BRK-B) Phó Chủ tịch Charlie Munger là một người ủng hộ mạnh mẽ chiến lược trí tuệ của Charles Darwin- người thường xuyên cố gắng bác bỏ lý thuyết của riêng mình, và đặc biệt là hoài nghi về những ý tưởng dường như hấp dẫn nhất của bản thân. Bạn nên áp dụng tư duy này trước khi đưa ra quyết định đầu tư của mình.

2. Thiên lệch do những tác động gần đây (Recency bias)Lỗi này xuất hiện khi những sự kiện xảy ra gần đây làm thiên lệch những nhận thức của bạn về tương lai.Chẳng hạn gần đây thị trường chứng khoán tăng mạnh, bạn cho rằng nó sẽ tiếp diễn mãi trong tương lai. Hoặc khi nền kinh tế rơi vào khủng hoảng, bạn nghĩ rằng nó chẳng bao giờ có thể phục hồi. Thực tế, không phải lúc nào những điều xảy ra ở hiện tại cũng có thể đúng trong tương lai. Phụ thuộc quá nhiều vào những thông tin gần đây có thể “giết chết” bạn với những quyết định đầu tư sai lầm.

3. Hiệu ứng “Phản ứng ngược” (Backfiring effect)Điều này xảy ra khi có ai đó đưa ra những thông tin để phản bác quan điểm của bạn. Thay vì xem xét lại giả thuyết của mình thì sự tin tưởng của bạn dành cho giả thuyết đó lại tăng lên gấp đôi.Trong nhiều cuộc bầu cử, cử tri có thể thấy các ứng cử viên sẽ tích cực bảo vệ quan điểm của mình hơn sau khi quan điểm đó bị phản đối bởi ứng viên từ các đảng phái khác. Trong đầu tư, khi vấp phải sự chỉ trích nặng nề, các cổ đông thường khăng khăng tin tưởng và bảo vệ quan điểm của mình vì những lý do hoàn toàn không liên quan gì đến hoạt động của công ty.

4. Thiên lệch “bám chặt” một điểm (Anchoring)Điều này xảy ra khi: Một thông tin không liên quan nào đó chi phối cả quá trình suy nghĩ của bạn.Ví dụ điển hình nhất: Các nhà thường đầu tư thường “bám chặt” vào một luận điểm rằng: giá bán của một cổ phiếu phải cao hơn những gì họ đã trả để mua nó. Đây là một trong những thiên lệch phổ biến nhất, rất nguy hiểm và đang tiếp tục tồn tại. “Người ta không có được những gì họ muốn hoặc những gì họ mong đợi từ các thị trường, họ có được những gì họ xứng đáng”- Bill Bonner đã viết.

5. Thiên lệch do cách trình bày (Framing bias)Điều này xảy ra khi một nhà đầu tư có những phản ứng khác nhau trước cùng một thông tin, phụ thuộc vào cách nó được trình bày như thế nào.Ví dụ:“Cổ phiếu của Google tăng lên mức cao nhất trong 5 năm.”“Cổ phiếu của Google chưa bao giờ đạt đến giá trị đó trong 5 năm qua”.Cả hai câu nói trên đều đúng sự thật, tuy nhiên một nhà đầu tư có thể không quyết định đầu tư khi nghe câu thứ nhất và quyết định đầu tư khi nghe câu thứ hai.

6. Thiên lệch do quá tự tin vào khả năng (Skill bias)Điều này xảy ra khi bằng cấp và giáo dục tạo ra sự tự tin nhanh hơn so với khả năng.Ví dụ điển hình nhất là quỹ đầu tư Long term Capital Management. Nhân viên của quỹ có bằng tiến sĩ và hai người đạt giải Nobel, quỹ tan vỡ vào năm 1998. Đằng sau sự thất bại của nó là sự quá tự tin vào bằng cấp. Roger Lowenstein đã viết trong cuốn sách “Khi thiên tài thất bại” rằng: “Những thiên tài trẻ từ các học viện và đại học tin rằng họ không thể mắc sai lầm”.

7. Dự đoán theo sự thật đã xảy ra (Hindsight bias)Trong số hàng triệu người, chỉ có một số ít nhà đầu tư thực sự có thể thấy cuộc khủng hoảng tài chính đang tới.Nếu bạn không đồng ý với nhận định đó và phản ứng rằng:” Không, bất kì ai cũng có thể nhận thấy điều đó”. Điều đó có nghĩa là bạn có thể mắc lỗi “Dự đoán theo sự thật đã xảy ra”. Khi mắc phải thiên lệch này, người ta sẽ thấy những sự kiện đã xảy ra là dự đoán được với xác suất cao, mặc cho xác suất thực tế của sự kiện (ở thời điểm trong quá khứ) là bao nhiêu. Người ta còn gọi thiên lệch này là hiệu ứng tôi-biết-trước-từ-lâu-rồi, bởi có rất nhiều người phản ứng như thế, khi nhìn về quá khứ.Loss-TradingĐầu tư không nên quá cứng nhắc. Nếu bạn luôn cho những điều mình nghĩ là đúng hoặc làm theo một khuôn mẫu nhất định nào đó, bạn có thể đưa ra những quyết định đáng hối tiếc.

8. Bi quan (Pessimism bias)Lỗi này xảy ra khi nhà đầu tư luôn đánh giá thấp xác suất thành công những ý tưởng đầu tư của mình. Nhà tư vấn tài chính Carl Richards đã viết:“Chúng ta tập trung quá nhiều vào việc bảo vệ mình khỏi những tiêu cực bất ngờ (mất việc, khuyết tật, ly hôn, cái chết…) đến mức quên đi những yếu tố tích cực (tăng lương, doanh nghiệp hoạt động tốt, sự nghiệp mới, thị trường tăng trưởng…). Chính điều đó thỉnh thoảng có thể làm thay đổi triển vọng của chúng ta.”

9. Hiệu ứng hào quang (Halo effect)Hiệu ứng này có nghĩa là: Nếu ấn tượng đầu tiên của bạn về một người nào đó là tốt đẹp, rất khó có thể làm xấu hình ảnh của người đó trong suy nghĩ của bạn.Nhà quản lý quỹ Bill Miller đã giúp quỹ Legg Mason Value Trust của ông có tổng lợi nhuận vượt qua chỉ số S&P 500 trong 15 năm liên tiếp-một trong những kỉ lục đáng ngưỡng mộ từ trước đến giờ. Ông được công nhận như một nhà đầu tư huyền thoại.Tuy nhiên, một vài năm gần đây quỹ của Miller gặp phải nhiều khó khăn đến mức thành tích vượt qua chỉ số S&P 500 không còn được duy trì liên tục. Jason Zweig của tờ Wall Street Journal vẫn ca tụng về Miller: “Kể từ khi Miller trở thành trưởng nhóm quản lý quỹ vào năm 1990, ông đã đạt được lợi nhuận trung bình 9,39% mỗi năm, so với 9,14% đối với S & P 500.”Việc lợi nhuận của không vượt qua chỉ số S&P 500 có thể làm tổn hại đến danh tiếng của ông ấy? Vâng, tất nhiên là có nhưng không nhiều như bạn nghĩ. Mặc dù không thành công ở một vài thời điểm nhưng Miller vẫn sẽ luôn được nhắc đến như một nhà đầu tư huyền thoại.

10. Ảo tưởng về khả năng điều khiển (Illusion of Control)Ảo tưởng về khả năng điều khiển là khuynh hướng một người tin rằng họ có thể điều khiển hoặc ít nhất chi phối đến kết quả – những thứ thực ra không chịu ảnh hưởng gì từ họ. Chẳng hạn người chơi xúc xắc trong casino tin rằng họ có thể lăn ra con số mình muốn. Trò lật đồng xu cũng như vậy, với một đồng xu 2 mặt, người tham gia sẽ đúng được một nửa số lần. Tuy nhiên, mọi người không nhận ra rằng xác suất hoặc vận may thuần túy mang lại điều đó mà lại cho rằng những dự đoán chính xác của mình chứng tỏ khả năng điều khiển sự vật.

11. Leo thang cam kết ( escalation of commitment)Đây là chiều hướng sửa chữa một quyết định kém hiệu quả hay phân bổ nhiều hơn các nguồn lực cho những hành động sai lầm.Một ví dụ điển hình: bạn mua một cổ phiếu và giá trị của nó sau đó giảm mạnh. Bạn tiếp tục đầu tư gấp đôi vào cổ phiếu đó không phải vì bạn tin tưởng vào tương lai của nó mà bạn muốn thu lại được khoản tiền đã bị lỗ của mình.

12. Thiên lệch tiêu cực ( Negativity bias)Lỗi này xảy ra khi bạn cho rằng số phận là không thể thay đổi, những vấn đề không có cách giải quyết và tất cả hi vọng đều tan biến.Thiên lệch này đã trở lên phổ biến trong nhiều năm gần đây, và đó có thể là nguyên nhân khiến bạn bỏ lỡ mất nhiều cơ hội đầu tư quý giá trong đời.

13. Thiên lệch “Đà điểu” ( Ostrich bias)Thiên lệch “đà điểu” là xu hướng cố tình bỏ qua một tình huống nguy hiểm hoặc rủi ro khi phải đối mặt với nó.Xu hướng này được đặt tên như vậy dựa trên niềm tin (mặc dù hoàn toàn không chính xác) rằng một con đà điểu sẽ vùi đầu trong cát khi phải đối mặt với nguy hiểm.Ví dụ điển hình: Một cuộc khảo sát gần đây với 1.000 nhà đầu tư cho thấy có khoảng hơn một nửa số người được hỏi cho biết thị trường đã giảm trong mỗi ba năm qua. Nhưng thực tế không phải như vậy. S&P 500 tăng 26.5% trong năm 2009, 15,1% trong năm 2010, và tăng 2,1% năm ngoái. Đổ lỗi cho thị trường thay vì thừa nhận chiến lược đầu tư không đúng đắn của mình giống với hình ảnh con đà điểu vùi mình trong cát khi gặp nguy hiểm.

14. Nguy cơ thiên lệch nhận thức (Risk perception bias)Bạn cố gắng loại bỏ một rủi ro nào đó, nhưng lại khiến bạn phải đối mặt với một rủi ro khác nguy hiểm hơn.Dưới đây là một ví dụ: vào năm xảy ra sự kiện ngày 11/9 tại Mỹ du lịch bằng máy bay giảm đáng kể và du lịch bằng ô tô tăng lên. Điều này thật dễ hiểu vì sau tai nạn kinh hoàng đó, mọi người cho rằng đi bằng máy bay sẽ nguy hiểm hơn ô tô.Nhưng theo thống kê, điều ngược lại mới là đúng. Trong cuốn sách “Khoa học của sự sợ hãi” của mình, Daniel Gardner lưu ý rằng nếu mỗi năm đều xảy ra sự kiện 11/9 một lần, xác suất bạn bị giết bởi khủng bố là 1/7.750. Trong khi đó, tỷ lệ hàng năm chết vì tai nạn giao thông là 1/6.598. Giáo sư người Đức Gerd Gigerenzer ước tính rằng sự gia tăng du lịch bằng ô tô trong vòng một năm sau khi ngày 11/9 có thể làm gia tăng 1.595 trường hợp tử vong giao thông. Như vậy phản ứng đối với sự kiện ngày 11/9 thậm chí còn có thể nguy hiểm hơn cuộc khủng bố đó. “Mọi người đã nhảy từ chảo rán vào lửa”-Gigerenzer nói.

Theo NDHMoney

—————————————————————-
Các bài viết phân tích chi tiết và tín hiệu giao dịch được update dành riêng cho khách hàng và học viên tại đây:
➡️ Dịch vụ tư vấn phân tích: https://goo.gl/pHMMEb
➡️ Khóa học online: https://goo.gl/3aEqyv

– Các bài phân tích cũ theo phương pháp phân tích liên thị trường:https://goo.gl/Fa

Ngọc Hải M.Pearlie
My Profiles

Ngọc Hải M.Pearlie

Tôi là một Trader kiêm Financial Analytics độc lập. Tôi thích được chia sẻ những tư duy và kỹ năng phân tích của mình tới với tất cả mọi người. Đến với thị trường tài chính với tất cả những đam mê và tâm huyết. Không chỉ kiếm tiền cho bản thân mà còn giúp đỡ người khác giao dịch có lợi nhuận là mục đích của Blog này. Các bạn cảm thấy bài viết có giá trị đừng quên like, share và để lại nhận xét của mình tới với cộng đồng Trader Việt nhé! Thân ái!
Ngọc Hải M.Pearlie
My Profiles

Latest posts by Ngọc Hải M.Pearlie (see all)

Ngọc Hải M.Pearlie
Tôi là một Trader kiêm Financial Analytics độc lập. Tôi thích được chia sẻ những tư duy và kỹ năng phân tích của mình tới với tất cả mọi người. Đến với thị trường tài chính với tất cả những đam mê và tâm huyết. Không chỉ kiếm tiền cho bản thân mà còn giúp đỡ người khác giao dịch có lợi nhuận là mục đích của Blog này. Các bạn cảm thấy bài viết có giá trị đừng quên like, share và để lại nhận xét của mình tới với cộng đồng Trader Việt nhé! Thân ái!
http://intermarketanalysisblog.com